Soạn bài: Câu trần thuật đơn có từ là (SGK Ngữ văn 6 tập 2 trang 114)
Câu 1 (SGK Ngữ văn 6 tập 2 trang 114):
a. Bà đỡ họ Trần (Chủ ngữ)// là người ở huyện Đông Triều (Vị ngữ)
b. Truyền thuyết (Chủ ngữ)// là thể loại truyện dân gian.... (Vị ngữ)
c. Ngày thứ năm trên đảo Cô Tô (Chủ ngữ)//là một ngày sáng sủa và trong trẻo. (Vị ngữ)
d. Dế Mèn trêu đùa chị Cốc (Chủ ngữ)// là dại (Vị ngữ)
Câu 2 (SGK Ngữ văn 6 tập 2 trang 114):
- Vị ngữ trong các câu a - b -c: Từ "là" + cụm Danh từ
- Vị ngữ trong câu d: Từ "là" + tính từ
Câu 3 (SGK Ngữ văn 6 tập 2 trang 114):
- Chọn từ ngữ phủ định
a. Bà đỡ họ Trần không phải là người ở huyện Đông Triều
b. ... không phải là thể loại truyện dân gian kể về...
c. ... không phải là 1 ngày trong trẻo sáng sủa.
d. ... không phải là dại.
II. Các kiểu câu trần thuật đơn có từ làCâu 1 (SGK Ngữ văn 6 tập 2 trang 115):
- Vị ngữ câu b. Là loại truyện gì? - Với ý nghĩa là trình bày cách hiểu biết.
Câu 2 (SGK Ngữ văn 6 tập 2 trang 115):
- Vị ngữ câu (a). Là người ở đâu vậy? - với ý nghĩa giới thiệu về quê quán.
Câu 3 (SGK Ngữ văn 6 tập 2 trang 115):
- Vị ngữ câu (c). Là 1 ngày như thế nào? - Với ý nghĩa miêu tả về các đặc điểm.
Câu 4 (SGK Ngữ văn 6 tập 2 trang 115):
- Vị ngữ câu (d). Là làm sao? - Với ý nghĩa là đánh giá.
III. Luyện tậpBài 1 (SGK Ngữ văn 6 tập 2 trang 115):
a. Hoán dụ // là gọi tên sự vật hoặc hiện tượng.. => là loại câu trần thuật đơn có từ "là"
b. Người ta// gọi chàng là Sơn Tinh => Không phải là loại câu trần thuật đơn có từ "là"
c. Tre// là cánh tay của người nông dân. => Đây là loại câu trần thuật đơn có từ "là".
- Tre// còn là nguồn vui duy nhất của trẻ thơ => Đây là kiểu câu trần thuật đơn có từ "là".
- Nhạc của tre, nhạc của trúc//là khúc nhạc của làng quê. -> Đây là kiểu câu trần thuật đơn có từ "là".
d. Bồ các// là bác chim ri.... => bốn câu đều là kiểu câu trần thuật đơn có từ "là".
đ. Vua nhớ tới công ơn// phong là... => Đây không thuộc kiểu câu trần thuật đơn có từ "là".
e. Khóc //là nhục. Và dại khờ// là những lũ người câm => Đây là kiểu câu trần thuật đơn có từ "là".
Bài 2 (SGK Ngữ văn 6 tập 2 trang 116):
a. Hoán dụ (Chủ ngữ)// là gọi tên sự vật và hiện tượng (Vị ngữ) => Câu định nghĩa
c. Tre// là cánh tay của người nông dân.
CN VN
- Tre// còn là nguồn vui duy nhất của trẻ thơ.
CN VN
- Nhạc của trúc, nhạc của tre (chủ ngữ) //là khúc nhạc của làng quê (Vị ngữ)
=> Cả ba câu là câu miêu tả
d. Bồ các (chủ ngữ)// là bác chim ri (Vị ngữ)
Chim ri (chủ ngữ)// là dì sáo sậu (Vị ngữ)
Sáo sậu (chủ ngữ) //là cậu sáo đen (Vị ngữ)
Sáo đen (chủ ngữ)//là em tu hú (Vị ngữ)
Tu hú (chủ ngữ)// là chú bồ các (Vị ngữ)
=> Câu giới thiệu
e. Khóc (chủ ngữ) //là nhục (Vị ngữ).Và dại khờ (chủ ngữ)// là những lũ người câm (Vị ngữ)
=> là câu đánh giá
Bài 3 (SGK Ngữ văn 6 tập 2 trang 116):
Thanh là người bạn thân nhất của em. Thanh có ngoại hình mũm mĩm với cặp kính cận vô cùng đáng yêu. Lúc nào bạn ấy cũng bện tóc hai bên trông rất gọn gàng và xinh xắn. Khuôn mặt Thanh tròn với làn da trắng hồng mịn màng. Đôi mắt tròn, to đen rất đẹp dù đã phải đeo kính. Đôi môi của Thanh đỏ hồng và rất mềm mại, tuy không tô son nhưng lúc nào cũng ươn ướt trông rất đáng yêu. Lan có nụ cười tươi rạng rỡ và rất đáng mến, khiến ai gặp cô bạn này cũng thấy ấn tượng mãi không thôi.
- Câu trần thuật đơn có từ "là": Thanh là người bạn thân nhất của em. => Giới thiệu về nhân vật.
Bản 2/ Soạn bài: Câu trần thuật đơn có chứa từ là (siêu ngắn)I. Đặc điểm của câu trần thuật đơn có chứa từ là
Câu 1 (trang 114 Ngữ Văn 6 Tập 2):
Xác định chủ ngữ và vị ngữ trong những câu đã thấy: trước từ là: chủ ngữ, sau từ là: vị ngữ
Câu 2 (trang 114 Ngữ Văn 6 Tập 2):
Vị ngữ của những câu trên do: cụm danh từ, tính từ, cụm động từ tạo thành
Câu 3 (trang 114 Ngữ Văn 6 Tập 2):
Điền từ
a. Bà đỡ họ Trần không phải là người ở huyện Đông Triều
b. Truyền thuyết không phải là loại truyện dân gian kể về những nhân vật....
c. Ngày thứ năm trên đảo Cô Tô không phải là một ngày sáng sủa trong trẻo
d. Dế Mèn trêu chọc chị Cốc chưa phải là dại
II. Các kiểu câu trần thuật đơn có từ là1. Câu b | 2. Câu a |
3. Câu c | 4. Câu d |
Câu 1,2 (trang 115,116 Ngữ Văn 6 Tập 2):
Câu | Chủ ngữ | Vị ngữ | Kiểu câu |
---|---|---|---|
a | Hoán dụ | là gọi tên..... cho sự diễn đạt | Định nghĩa |
b | Người ta | gọi chàng là Sơn Tinh | Giới thiệu |
c | Tre | là cánh tay phải của người nông dân | Miêu tả |
Tre | còn là nguồn vui duy nhất của trẻ thơ | ||
Nhạc của trúc nhạc của tre | là khúc nhạc của làng quê | ||
d | Bồ các | là bác chim ri | Giới thiệu |
Chim ri | là dì sáo sậu | ||
Sáo sậu | là cậu sáo đen | ||
Sáo đen | là em tu hú | ||
Tu hú | là chú bồ các | ||
đ | Vua | nhớ đến công ơn phong là..... quê nhà | Miêu tả |
e | Khóc | là nhục | Định nghĩa |
Dại khờ | là những lũ người câm |
Câu 3 (trang 115 Ngữ Văn 6 Tập 2):
Đoạn văn tham khảo
Người bạn thân nhất trong những năm tiểu học của em là Mai. Mai gương mặt trái xoan, làn da trắng rất đặc trưng. Má của Mai có má lúng đồng tiền. Nổi bật trên khuôn mặt của Mai là đôi mắt to đen ánh. Mái tóc bạn ấy dài đến tận thắt lưng và thường được tết thành hai bím trông rất gọn gàng. Mai học rất chăm và giỏi. Bạn ấy là lớp trưởng của lớp. Em rất yêu quý Mai, tuy bây giờ chúng em đã không còn được học chung lớp nhưng chúng em sẽ mãi là bạn thân của nhau.
→ Tác dụng của loại câu trần thuật đơn có từ "là" trong đoạn văn là giới thiệu
Bài trước: Soạn bài: Lao xao (SGK Ngữ văn 6 tập 2 trang 113) Bài tiếp: Soạn bài: Ôn tập truyện và kí (SGK Ngữ văn 6 tập 2 trang 117)